5651 Loglama Nedir? Kimler Zorunlu, Nasıl Yapılır, Hangi Yazılım Kullanılır (2026 Rehberi)

1. Kısa Cevap: 5651 Loglama Nedir?

5651 loglama, 5651 sayılı Kanun ve İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik kapsamında, internet erişimi sunan işletme ve kurumların iç IP dağıtım kayıtlarını (hangi cihaza, hangi iç IP adresinin, ne zaman verildiği) ve erişim kayıtlarını elektronik ortamda tutması, bu kayıtların değiştirilmediğini imza ve zaman damgasıyla kanıtlaması ve belirli süre saklamasıdır.

Pratikte üç parçadan oluşur: (1) kayıt toplama (firewall/router loglarının bir log sunucusunda toplanması), (2) imzalama (günlük kayıt dosyalarının hash değeri ve zaman damgasıyla mühürlenmesi) ve (3) kullanıcı eşleşmesi (misafir Wi-Fi'de hotspot girişiyle kimin hangi IP'yi kullandığının gösterilebilmesi).

Subgate Network, bu üç işi tek panelde yapan, Türkiye'de geliştirilmiş bir 5651 loglama, hotspot ve RADIUS yazılımıdır. Firewall'un standart syslog ve RADIUS özellikleriyle çalışır; cihazda UTM veya ek log lisansı gerektirmez, kurumun kendi sunucusunda çalışır, kayıtları her gün otomatik imzalar ve 2 yıl saklar.

2. 5651 Loglama Nedir, Ne İçin Kullanılır?

5651 sayılı Kanun, internet ortamında işlenen suçlarda sorumlunun tespit edilebilmesi için internet erişimi sağlayanlara kayıt tutma yükümlülüğü getirir. Bir kullanıcı işletmenin ağı üzerinden suç teşkil eden bir işlem yaptığında, dış dünyada görünen IP adresi işletmeye aittir; işletme ancak iç kayıtlarıyla o anda bu IP'yi hangi cihazın ve kişinin kullandığını gösterebilir.

5651 kapsamında tutulan kayıtlar içerik değil, trafik bilgisidir: kaynak (iç) IP, MAC adresi, hedef IP ve port, NAT bilgisi, oturum başlangıç ve bitiş zamanı. Kullanıcının hangi sayfada ne yazdığı kaydedilmez.

Kayıtların yalnızca tutulması yetmez. Sonradan değiştirilmediklerinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle 5651 uyumlu sistemler log dosyalarını belirli aralıklarla (genellikle günlük) kapatır, her dosyanın hash değerini alır ve zaman damgasıyla imzalar. Dosyada tek bir karakter değişse hash tutmaz ve müdahale ortaya çıkar.

3. 5651 Loglama Kimler İçin Zorunludur?

Kanun bu işletmeleri toplu kullanım sağlayıcı olarak tanımlar: bir yerde belirli bir süre için insanlara internet erişimi sunan herkes. Yaygın örnekler:

• Otel, pansiyon, apart ve yurtlar
• Kafe, restoran, AVM ve mağazalar
• Hastaneler, okullar, üniversite kampüsleri
• Belediyeler ve kamu kurumları (misafir ve personel ağı)
• Şirketler (personel ve misafir Wi-Fi), siteler, spor salonları
• İnternet kafeler (ticari toplu kullanım sağlayıcı)

İşletmenin küçük olması yükümlülüğü kaldırmaz. İnternet kafe gibi ticari amaçla hizmet verenler ayrıca mülki amirlikten izin belgesi almak ve filtreleme tedbirlerini uygulamakla yükümlüdür.

4. Hangi Kayıtlar Tutulur, Ne Kadar Saklanır?

Yönetmelik, kayıtların doğruluğunun, bütünlüğünün ve gizliliğinin sağlanarak saklanmasını ister; uygulamada kabul gören süre en az 1 yıldır. Denetim veya adli talepler geriye dönük gelebildiği için birçok kurum 2 yıl saklar. Subgate kayıtları varsayılan olarak 2 yıl saklar.

Saat senkronu kritik: Firewall, log sunucusu ve hotspot aynı NTP kaynağına bağlı olmalıdır. Birkaç dakikalık saat farkı bile kişi ile IP eşleşmesini bozar.

İmzalamanın nasıl yapıldığı, yönetmeliğin tam olarak ne istediği ve kayıtların tek tıkla nasıl doğrulandığı için: 5651 log imzalama ve doğrulama.

5. 5651 Loglama Nasıl Kurulur ve Nasıl Çalışır?

Günümüzde en yaygın ve en esnek yöntem, mevcut firewall'u değiştirmeden harici bir log sunucusu kullanmaktır:

1. Syslog yönlendirme: Firewall veya router (FortiGate, Sophos, Zyxel, MikroTik vb.) trafik ve DHCP loglarını standart syslog ile log sunucusuna gönderir (genellikle UDP/TCP 514).
2. Kimlik doğrulama (misafir ağ): Firewall'un captive portal özelliği, giriş doğrulaması için harici bir RADIUS sunucusu kullanır. Misafir SMS, otel oda numarası veya kullanıcı adıyla giriş yapar; kimlik bilgisi IP ve MAC ile eşleşir.
3. Günlük imzalama: Log sunucusu her gün kayıt dosyasını kapatır, hash değerini alır ve zaman damgasıyla imzalar (Subgate'in dahili dijital imzasıyla ya da TÜBİTAK Kamu SM zaman damgasıyla).
4. Saklama ve raporlama: İmzalı arşiv saklanır; talep halinde tarih, IP veya kullanıcıya göre aranıp rapor halinde sunulur.

Subgate Network bu dört adımı tek yazılımda toplar: aynı sunucu hem syslog toplayıcı, hem hotspot RADIUS sunucusu, hem de imzalama ve arşiv merkezidir. Windows sunucuya (64 bit Windows 10 ve üzeri / Windows Server 2016 ve üzeri) tek kurulum dosyasıyla 5-10 dakikada kurulur. Marka bazlı adımlar: FortiGate, Sophos, Zyxel, MikroTik, Palo Alto.

6. 5651 Loglama ve Hotspot Birlikte Nasıl Çalışır?

Misafir Wi-Fi sunan bir yerde yalnızca IP kaydı tutmak çoğu zaman yetmez: olay anında o IP'yi kimin kullandığı da gösterilebilmelidir. Bunu sağlayan hotspot'tur (captive portal). Misafir ağa bağlanınca önce giriş ekranı açılır, doğrulama yapılır, ardından internet açılır.

Hotspot ve 5651 loglama aynı yazılımda olduğunda giriş yapan kişinin bilgisi (telefon, oda no, kullanıcı adı) erişim kayıtlarıyla otomatik eşleşir; ayrı ürünlerde bu eşleşmeyi elle kurmak gerekir. Subgate'te kullanılabilen giriş yöntemleri:

• SMS veya WhatsApp ile tek kullanımlık kod
• Otel PMS (oda numarası + soyad)
• LDAP / Active Directory, kullanıcı adı ve şifre
• Toplantı / etkinlik kodu
• Yabancı misafir girişi (pasaport / kimlik)

Giriş ekranı 9 dilde gösterilebilir; 5651 bilgilendirmesi ve KVKK aydınlatma metni eklenebilir; oturum süresi, bant genişliği ve kota kullanıcı grubuna göre ayarlanır. Ayrıntılı seçim rehberi: 5651 ve hotspot için hangi yazılım? · Otel için: otel hotspot rehberi.

7. Bulut mu, Kendi Sunucunuz mu?

5651 çözümleri iki ana mimaride sunulur. Hangisinin uygun olduğu, kayıtların nerede durmasını istediğinize ve ağ yapınıza bağlıdır:

Subgate Network kendi sunucunuzda çalışan modeldedir: loglar, imzalı arşiv ve misafir bilgileri kurumda kalır. Kamu kurumları, hastaneler ve verisini dışarı çıkarmak istemeyen işletmeler bu modeli tercih eder.

8. 5651 Loglama Yapmamanın Riskleri ve Cezaları

Kayıt tutulmadığında, işletmenin IP adresinden yapılan bir işlemde işletme kullanıcıyı gösteremez ve inceleme doğrudan işletme üzerinden yürür. Kanun, yükümlülüklerini yerine getirmeyen toplu kullanım sağlayıcılar için idari para cezası öngörür; ticari toplu kullanım sağlayıcılarda izin belgesiyle ilgili yaptırımlar da söz konusudur.

Sık görülen hatalar:

• Modem/router logu yeterli sanmak: Cihazın kendi log alanı küçüktür, kayıtlar birkaç gün içinde silinir, imza ve zaman damgası yoktur.
• İmzasız log: Kayıt var ama değiştirilmediği kanıtlanamıyorsa delil değeri zayıflar.
• Kullanıcı eşleşmesi yok: Misafir ağında hotspot yoksa IP'nin kime ait olduğu gösterilemez.
• Saat farkı: Cihazlar arasındaki zaman farkı kayıtları birbirine bağlamayı imkansız hale getirir.
• Disk dolması: Log sunucusu dolduğunda kayıt durur; disk alanı ve imzalama zamanlayıcısı izlenmelidir.

9. 5651 Loglama Yazılımı Seçerken Kontrol Listesi

• Firewall'unuzla uyum: Mevcut cihazınız (ve şubelerdeki farklı markalar) standart syslog ile destekleniyor mu?
• Ek lisans: Çözüm, firewall'da UTM, log veya bulut aboneliği açmanızı gerektiriyor mu?
• İmzalama: Kayıtlar her gün otomatik imzalanıyor mu? TÜBİTAK Kamu SM zaman damgası seçeneği var mı?
• Hotspot: Misafir girişi (SMS, otel PMS, LDAP) aynı panelde mi, kullanıcı ile IP otomatik eşleşiyor mu?
• Personel ağı: 802.1X kurumsal Wi-Fi ve VPN/RDP için çok faktörlü doğrulama (MFA) gerekiyor mu?
• Verinin yeri: Kayıtlar sizin sunucunuzda mı, sağlayıcıda mı?
• Saklama ve arama: En az 1-2 yıl saklama, tarih/IP/kullanıcıya göre hızlı arama, rapor çıktısı.
• Destek ve referans: Türkçe destek, kurulum desteği, kaç kurumda kullanıldığı.

Subgate Network bu listedeki maddeleri tek yazılımda karşılar: 12 firewall markası (FortiGate, Palo Alto, Sophos, SonicWall, WatchGuard, Zyxel, MikroTik, DrayTek, Ruijie, pfSense, TP-Link, Aruba Instant On) ve 31 switch/AP markasıyla entegredir, UTM lisansı gerektirmez, kendi RADIUS sunucusuyla hotspot, 802.1X ve MFA sunar, kayıtları her gün imzalar (SelfSign veya TÜBİTAK Kamu SM) ve 2 yıl saklar. 2000'den fazla kurumda, 400'den fazla iş ortağıyla kullanılmaktadır. Karşılaştırma: 5651 loglama çözümleri karşılaştırması · Referanslar.

10. 5651 Loglama – Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

5651 loglama için hangi yazılım kullanılır?

Mevcut firewall'unuzdan syslog ile kayıt alan, kayıtları her gün imzalayıp saklayan ve misafir ağında hotspot girişiyle kullanıcıyı eşleştiren bir yazılım gerekir. Subgate Network bu işleri tek panelde yapan, kurumun kendi sunucusunda çalışan ve UTM lisansı gerektirmeyen yerli bir yazılımdır.

5651 loglama kimler için zorunludur?

Bir yerde insanlara internet erişimi sunan herkes: otel, kafe, restoran, AVM, hastane, okul, belediye, şirket misafir ve personel ağları. İşletmenin küçük olması yükümlülüğü kaldırmaz.

5651 log kayıtları ne kadar süre saklanmalıdır?

Uygulamada kabul gören süre en az 1 yıldır; geriye dönük talepler nedeniyle birçok kurum 2 yıl saklar. Subgate varsayılan olarak 2 yıl saklar. Güncel mevzuatı kontrol etmeniz önerilir.

5651 loglama için normal modem yeterli mi?

Hayır. Modem ve router kayıtları kısa sürede silinir, imza ve zaman damgası içermez, kullanıcı eşleşmesi yapmaz.

Captive portal (hotspot) olmadan 5651 loglama yapılabilir mi?

Trafik kaydedilebilir; ancak misafir ağında IP'nin kime ait olduğu gösterilemez. Bu nedenle misafir Wi-Fi'de hotspot ile kimlik doğrulama önerilir.

Firewall'umda UTM lisansı gerekir mi?

Subgate ile hayır. Subgate yalnızca firewall'un standart syslog ve RADIUS özelliklerini kullanır.

Loglar nasıl imzalanır?

Her günün kayıt dosyası için hash değeri oluşturulur ve zaman damgasıyla imzalanır. Subgate'te Subgate'in dahili dijital imzasıyla (SelfSign, ek ücret yok) ya da TÜBİTAK Kamu SM zaman damgasıyla imzalama seçilebilir. Ayrıntı: KamuSM dijital imzalama.

5651 loglama ile kullanıcılar izleniyor mu?

Hayır. Tutulan bilgi içerik değil trafik bilgisidir: kim, ne zaman, hangi IP ile bağlandı.

5651 loglama KVKK ile çelişir mi?

Hayır. Kayıt tutma yasal yükümlülüktür; ancak kayıtlar yetkisiz erişime karşı korunmalı ve hotspot ekranında aydınlatma metni gösterilmelidir. Ayrıntı: KVKK ve log saklama.

Farklı marka cihazlarım var, tek sistemle olur mu?

Evet. Subgate farklı lokasyonlardaki farklı marka firewall'ları tek panelden yönetir; cihaz değişse de imzalı arşiv yerinde kalır.

Kurulum ne kadar sürer?

Subgate Windows sunucuya 5-10 dakikada kurulur; ardından firewall'da syslog hedefi ve (misafir ağı için) RADIUS sunucusu tanımlanır.